Cellulit – przyczyny, rodzaje oraz skuteczne sposoby redukcji

Cellulit – czym właściwie jest?

Cellulit, nazywany potocznie „pomarańczową skórką”, to zmiana w budowie tkanki podskórnej prowadząca do powstawania nierówności, zagłębień i grudek na powierzchni skóry. Nie jest wyłącznie problemem estetycznym ani skutkiem nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej. Medycznie określa się go mianem lipodystrofii ginekoidalnej.

Powstaje wtedy, gdy komórki tłuszczowe powiększają się, a jednocześnie dochodzi do zaburzeń mikrokrążenia i odpływu limfy. W efekcie w tkankach gromadzi się płyn, pojawia się obrzęk, a organizm zaczyna produkować włókna kolagenowe, które usztywniają tkankę. To właśnie one odpowiadają za charakterystyczne wgłębienia i zgrubienia skóry.

Ze względu na budowę tkanki łącznej cellulit znacznie częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn.

Jak powstaje cellulit?

Rozwój cellulitu przebiega stopniowo.

Na początku dochodzi do pogorszenia krążenia krwi i limfy. Naczynia włosowate stają się bardziej przepuszczalne, dlatego płyny przedostają się do przestrzeni międzykomórkowych. Powoduje to obrzęk oraz ucisk na komórki tłuszczowe.

Kolejnym etapem jest utrudnione spalanie tłuszczu, ponieważ ucisk ogranicza dopływ tlenu i składników odżywczych. Organizm reaguje przewlekłym stanem zapalnym i zaczyna tworzyć twarde włókna kolagenowe otaczające komórki tłuszczowe. Z czasem prowadzi to do powstawania wyczuwalnych grudek oraz nierówności skóry.

Dlatego cellulit może pojawić się również u osób szczupłych – decydujące znaczenie mają zaburzenia krążenia oraz budowa tkanki łącznej, a nie sama ilość tłuszczu.

Najczęstsze przyczyny cellulitu

Powstawanie cellulitu jest efektem współdziałania wielu czynników.

Największy wpływ mają hormony, przede wszystkim estrogeny. Zwiększają one zatrzymywanie wody w organizmie, sprzyjają odkładaniu tkanki tłuszczowej oraz zwiększają przepuszczalność naczyń krwionośnych. Z tego powodu cellulit często nasila się podczas dojrzewania, ciąży, menopauzy lub stosowania antykoncepcji hormonalnej.

Istotną rolę odgrywają również predyspozycje genetyczne. Można odziedziczyć słabsze naczynia krwionośne, mniej elastyczną tkankę łączną czy większą skłonność do odkładania tłuszczu w określonych partiach ciała.

Znaczenie ma także styl życia. Wielogodzinne siedzenie spowalnia przepływ krwi i limfy, powoduje niedotlenienie tkanek oraz sprzyja gromadzeniu produktów przemiany materii.

Nie bez znaczenia pozostaje dieta. Nadmiar soli zwiększa zatrzymywanie wody, wysoko przetworzone produkty i cukry proste powodują częste wyrzuty insuliny sprzyjające magazynowaniu tłuszczu, natomiast palenie papierosów uszkadza naczynia krwionośne oraz włókna kolagenowe.

Rodzaje cellulitu

Cellulit wodny

Powstaje przede wszystkim na skutek zaburzeń krążenia oraz zastojów limfatycznych. Dotyczy często osób szczupłych i aktywnych fizycznie.

Najbardziej charakterystyczne objawy to:

• uczucie ciężkich nóg,

• obrzęki nasilające się wieczorem,

• większa widoczność zmian przed miesiączką,

• napięta, błyszcząca skóra.

W leczeniu najważniejsze jest usprawnienie odpływu limfy oraz usunięcie nadmiaru wody z organizmu.

Najlepiej sprawdzają się:

• spacery,

• pływanie,

• szczotkowanie ciała,

• drenaż limfatyczny,

• ograniczenie soli,

• odpowiednie nawodnienie.

Cellulit tłuszczowy

Ten rodzaj jest związany z nadmiernym powiększeniem komórek tłuszczowych.

Charakterystyczne objawy obejmują:

• wyczuwalne twarde grudki,

• chłodniejszą skórę,

• widoczne nierówności niezależnie od pory dnia,

• częste współwystępowanie wiotkości skóry.

Najlepsze efekty przynosi połączenie redukcji tkanki tłuszczowej z treningiem siłowym oraz zabiegami poprawiającymi jędrność.

Cellulit u dzieci i mężczyzn

U niemowląt niewielkie zagłębienia skóry są naturalnym elementem budowy ciała. Problem pojawia się dopiero u starszych dzieci i najczęściej wynika z małej aktywności fizycznej, nadmiaru słodyczy oraz coraz wcześniejszego dojrzewania.

W przypadku dzieci nie zaleca się diet odchudzających ani intensywnych masaży. Najważniejsze jest wprowadzenie zdrowych nawyków żywieniowych oraz większej ilości ruchu.

U mężczyzn cellulit występuje znacznie rzadziej, ponieważ ich włókna kolagenowe tworzą gęstą sieć utrudniającą uwypuklanie tłuszczu. Jeśli jednak się pojawia, może świadczyć o zaburzeniach hormonalnych, problemach z krążeniem lub nieprawidłowej diecie bogatej w alkohol i słone przekąski.

Jak ocenić stopień cellulitu?

Specjaliści wykorzystują czterostopniową skalę Nürnbergera-Mullera.

Stopień I – zmiany widoczne wyłącznie po uciśnięciu skóry.

Stopień II – nierówności pojawiają się podczas stania lub napinania mięśni.

Stopień III – cellulit jest widoczny niezależnie od pozycji ciała.

Stopień IV – obecne są twarde guzki, bolesność oraz znaczne zgrubienia skóry.

W gabinetach dodatkowo wykonuje się termografię, USG tkanki podskórnej oraz – w uzasadnionych przypadkach – badania hormonalne i ocenę gospodarki cukrowej.

Dieta wspomagająca redukcję cellulitu

Odpowiednie żywienie powinno działać na trzech płaszczyznach:

• zmniejszać stan zapalny,

• poprawiać krążenie,

• wzmacniać włókna kolagenowe.

Podstawą jest odpowiednie nawodnienie. Paradoksalnie picie zbyt małej ilości wody sprzyja zatrzymywaniu płynów.

Warto ograniczyć sól, a jednocześnie zwiększyć spożycie produktów bogatych w potas, takich jak pomidory, awokado, ziemniaki czy banany.

Bardzo ważne jest również ograniczenie cukru. Nadmiar glukozy prowadzi do glikacji kolagenu, przez co włókna stają się mniej elastyczne, a nierówności skóry bardziej widoczne.

Do produktów szczególnie polecanych należą:

• tłuste ryby,

• siemię lniane,

• borówki,

• jagody,

• czarna porzeczka,

• świeży ananas,

• warzywa,

• produkty pełnoziarniste,

• chude źródła białka.

Suplementacja

Suplementy nie zastąpią zdrowej diety ani aktywności fizycznej, ale mogą wspierać terapię.

Przy cellulicie wodnym warto wybierać preparaty zawierające:

• ruszczyk kolczasty,

• przytulia czepna
• pokrzywa

• kasztanowiec,

• wąkrotkę azjatycką,

• diosminę,

• hesperydynę.

Przy cellulicie tłuszczowym pomocne mogą być:

• L-karnityna,

• ekstrakt z zielonej herbaty,

• kurkumina.

Dodatkowym wsparciem są kolagen typu I i III oraz kwas hialuronowy poprawiające jakość skóry.

Domowe sposoby na cellulit

Największe znaczenie ma regularność.

Do najskuteczniejszych metod należą:

• szczotkowanie ciała na sucho wykonywane w kierunku serca,

• masaż bańką chińską (wyłącznie przy braku żylaków i pękających naczynek),

• drenaż limfatyczny,

• peeling kawowy z dodatkiem oleju oraz cynamonu,

• body wrapping z kosmetykami antycellulitowymi.

Peeling kawowy poprawia mikrokrążenie, delikatnie pobudza rozpad tłuszczu dzięki kofeinie, usuwa martwy naskórek i zwiększa skuteczność stosowanych kosmetyków.

Kosmetyki antycellulitowe

Najlepiej działają preparaty zawierające:

• kofeinę,

• retinol,

• L-karnitynę,

• ekstrakt z bluszczu,

• wyciągi z alg,

• kapsaicynę,

• imbir.

Największą skuteczność wykazują kosmetyki stosowane podczas masażu oraz produkty wykorzystujące technologię liposomową, która ułatwia przenikanie składników aktywnych.

Profesjonalne zabiegi

Gdy pielęgnacja domowa nie przynosi oczekiwanych efektów, można skorzystać z zabiegów wykonywanych w gabinetach.

Najczęściej stosowane są:

Fala akustyczna – rozbija zwłóknienia oraz wygładza skórę.

Endermologia – poprawia odpływ limfy, zmniejsza obrzęki i modeluje sylwetkę.

Karboksyterapia – wykorzystuje medyczny dwutlenek węgla do poprawy ukrwienia oraz redukcji tkanki tłuszczowej.

Mezoterapia igłowa – dostarcza substancje aktywne bezpośrednio do tkanki podskórnej.

Fala radiowa i HIFU – poprawiają napięcie skóry poprzez stymulację włókien kolagenowych.

Dobór zabiegu powinien zależeć od rodzaju cellulitu:

• przy cellulicie wodnym najlepiej sprawdzają się endermologia i drenaż limfatyczny,

• przy cellulicie tłuszczowym skuteczniejsze są fala akustyczna oraz karboksyterapia,

• przy wiotkiej skórze największe efekty daje fala radiowa.

W czasie ciąży bezpieczne pozostają jedynie delikatne drenaże limfatyczne wykonywane przez wykwalifikowanego specjalistę.

Jak długo trzeba czekać na efekty?

Pierwsze zmiany zwykle pojawiają się po 3–4 tygodniach systematycznej pielęgnacji. Wyraźniejsza poprawa wymaga najczęściej około trzech miesięcy konsekwentnego stosowania diety, aktywności fizycznej oraz odpowiedniej pielęgnacji.

Najważniejsze wnioski

Nie istnieje jedna metoda, która całkowicie usunie cellulit. Najlepsze rezultaty daje jednoczesne działanie na kilku poziomach:

• zdrowa dieta o niskim indeksie glikemicznym,

• odpowiednie nawodnienie,

• codzienna aktywność fizyczna,

• regularne masaże i pielęgnacja skóry,

• stosowanie dobrze dobranych kosmetyków,

• profesjonalne zabiegi w bardziej zaawansowanych przypadkach.

Cellulit jest zjawiskiem bardzo powszechnym i w dużej mierze fizjologicznym. Celem terapii nie jest całkowite wyeliminowanie każdej nierówności, lecz poprawa jakości skóry, usprawnienie krążenia oraz utrzymanie zdrowych tkanek.